aio-epub-vn-style

From plugin aio-epub-translate · v4.0.0 · Install: /plugin install aio-epub-translate@aiocean-plugins

Vietnamese Literary Translation — Style Guide

Cẩm nang dịch văn học Anh→Việt. Dùng standalone hoặc như prerequisite cho aio-epub-translate và aio-epub-quality.

Khi nào dùng skill này

Standalone: Khi cần tra cứu nguyên tắc dịch, hỏi "dịch câu này thế nào cho hay"
Prerequisite: Được aio-epub-translate và aio-epub-quality yêu cầu đọc trước khi làm việc
Training: Khi muốn hiểu sâu về dịch thuật Anh→Việt

Nền tảng: Tín · Đạt · Nhã

Ba tiêu chuẩn đánh giá bản dịch (Nghiêm Phục, 1898):

Tín (faithfulness): Trung thành với ý nghĩa và tinh thần nguyên tác — truyền tải đúng tư tưởng, cảm xúc, ý đồ tác giả. Không dịch sát từng từ.
Đạt (comprehensibility): Mạch lạc, dễ hiểu. Người đọc lĩnh hội nội dung một cách tự nhiên.
Nhã (elegance): Bản dịch uyển chuyển, mang vẻ đẹp ngôn từ riêng.

Nguyên tắc cốt lõi: Dịch sense-by-sense (theo nghĩa), không word-by-word (theo từ). Bản dịch tốt là bản mà người Việt đọc lên và nói "Đúng, chúng tôi nói như vậy." (Dynamic equivalence — Eugene Nida)

Cây quyết định nhanh

Bạn gặp vấn đề gì?	Đọc reference
Câu dài, cứng, không tự nhiên	`references/sentence-structure.md`
Chọn từ Hán-Việt hay thuần Việt? Đại từ nào?	`references/word-choice.md`
Câu đọc lên bị "vấp", không xuôi	`references/rhythm-and-voice.md`
Câu có mùi "dịch máy"	`references/common-errors.md`
Cần chuyển đổi cấu trúc Anh→Việt	`references/structure-conversion-table.md`
Nền tảng lý thuyết dịch thuật	`references/translation-principles.md`
Dịch sách thuộc thể loại cụ thể (self-help, fiction, science...)	`references/genre-strategies.md`
Kỹ thuật nâng cao (bù đắp, liên kết, ẩn dụ, hài hước)	`references/advanced-techniques.md`
Khai thác đặc trưng tiếng Việt (loại từ, tiểu từ, tượng thanh/hình)	`references/vietnamese-linguistics.md`
Đánh giá chất lượng bản dịch	`references/quality-rubric.md`

Tiêu chí đánh giá chất lượng (tóm tắt)

Dựa trên MQM (Multidimensional Quality Metrics) + ATA, điều chỉnh cho EN→VI văn học:

Tiêu chí	Trọng số	Mô tả
Accuracy (Tín)	35%	Đúng nghĩa, không thêm bớt, tên riêng/số liệu chính xác
Fluency (Đạt)	25%	Đọc tự nhiên, không calque, không bị động thừa
Style (Nhã)	20%	Giữ giọng văn tác giả, từ láy, nhịp điệu
Cultural fit	12%	Thành ngữ, ẩn dụ, Hán-Việt/thuần Việt phù hợp
Consistency	8%	Đại từ, thuật ngữ, giọng văn nhất quán

Thang điểm: 95-100 (Xuất sắc) → 85-94 (Tốt) → 70-84 (Chấp nhận được) → 60-69 (Cần sửa) → <60 (Dịch lại)

Checklist tự kiểm tra (sau mỗi batch)

Tín: Đủ ý? Không thêm, không bớt? Tên riêng/số liệu chính xác?
Đạt: Có câu nào "nghe lạ"? Có bị động thừa? Có cụm từ "sáo rỗng dịch thuật"?
Nhã: Nhịp chẵn? Vế cân đối? Có dùng từ láy, thành ngữ khi có thể?
Giọng văn: Nhất quán? Đối thoại khác trần thuật? Cảm xúc nguyên tác còn nguyên?
Phép thử cuối: Che nguyên tác đi — bản dịch đọc được như tác phẩm viết bằng tiếng Việt không?

Reference Files

Resolve path để đọc reference files bằng Read tool:

REFS="${CLAUDE_PLUGIN_ROOT}/skills/aio-epub-vn-style/references"
echo "$REFS"

Sau đó dùng Read tool: Read($REFS/translation-principles.md), v.v.

File	Nội dung
`references/translation-principles.md`	Nền tảng Tín-Đạt-Nhã, cấu trúc Đề-Thuyết, đặc trưng tiếng Việt
`references/sentence-structure.md`	Tách câu, chuyển bị động, bối cảnh trước hành động, chống danh từ hóa
`references/word-choice.md`	Hán-Việt vs thuần Việt, từ láy, thành ngữ, đại từ nhân xưng (bảng đầy đủ)
`references/rhythm-and-voice.md`	Nhịp chẵn, cân đối vế, giọng văn theo thể loại, bậc thầy văn xuôi Việt
`references/common-errors.md`	6 loại lỗi phải tránh, xử lý văn hóa (Vinay & Darbelnet)
`references/structure-conversion-table.md`	Bảng chuyển đổi cấu trúc Anh→Việt, checklist tự kiểm tra
`references/genre-strategies.md`	Chiến lược dịch theo thể loại: self-help, fiction, science, philosophy, children's, historical
`references/advanced-techniques.md`	Bù đắp (compensation), liên kết văn bản, ẩn dụ, hài hước, thuật ngữ chuyên ngành
`references/vietnamese-linguistics.md`	Loại từ, tiểu từ tình thái, từ tượng thanh/hình, tu từ, thiết bị văn học
`references/quality-rubric.md`	Khung đánh giá MQM/ATA, phân loại lỗi, rubric chấm điểm, red flags

Liên kết với các skill khác

Skill	Cách dùng vn-style
`aio-epub-translate`	Đọc vn-style TRƯỚC khi dịch — áp dụng nguyên tắc vào từng batch
`aio-epub-quality`	Dùng quality-rubric để đánh giá sâu hơn mechanical checks

/03. aio-epub-vn-style